लोक आवाज ,
काठमाडौँ , ०९ बैशाख – नेपालको राजनीतिक र प्रशासनिक संरचनामा अत्यन्त शक्तिशाली र संवेदनशील मानिने गृहमन्त्री पदबाट सुदन गुरुङ ले पदभार सम्हालेको मात्र २६ दिनमै राजीनामा दिएका छन्। उनको यो बहिर्गमनले नेपाली राजनीतिमा सार्वजनिक जीवनको नैतिकता र व्यक्तिगत स्वार्थबीचको द्वन्द्वलाई पुनः सतहमा ल्याएको छ।
गुरुङको राजीनामा आकस्मिक निर्णय नभई पछिल्ला दिनमा उनीमाथि उठेका गम्भीर प्रश्न र विवादहरूको परिणामका रूपमा हेरिएको छ। विशेषगरी निजी व्यावसायिक संलग्नता र सार्वजनिक पदबीचको अस्पष्ट सम्बन्धले उनको निष्पक्षतामाथि प्रश्न उठाएको थियो। आर्थिक स्वार्थसँग जोडिएका विवाद, सेयर लगानी र विवादास्पद व्यावसायिक समूहहरूसँगको सम्बन्ध सार्वजनिक भएपछि उनी दबाबमा परेका थिए।
सम्पत्ति शुद्धीकरणजस्ता गम्भीर आरोप लागेका व्यक्तिहरूसँग जोडिएका कम्पनीहरूमा उनको लगानी रहेको विषय बाहिरिएपछि उनले अघि सारेको सुशासन र पारदर्शिताको एजेन्डा नै कमजोर बन्न पुगेको थियो। एकातर्फ उनले मन्त्रालयमा सक्रिय र आक्रामक रूपमा काम गर्ने प्रयास गरिरहेका थिए भने अर्कोतर्फ निजी स्वार्थसँग जोडिएको विवादले उनलाई नैतिक संकटमा पुर्याएको थियो।
राजीनामा दिँदै गुरुङले सार्वजनिक विश्वास पदभन्दा ठूलो हुने उल्लेख गरेका छन्। निष्पक्ष छानबिनका लागि मार्गप्रशस्त गर्न आफूले पद त्यागेको भन्दै उनले सामाजिक सञ्जालमार्फत आफ्नो धारणा सार्वजनिक गरेका थिए।
यस घटनाले बालेन्द्र शाह नेतृत्वको सरकारको मन्त्री छनोट प्रक्रिया र कार्यसम्पादन क्षमतामाथि समेत प्रश्न उठाएको छ। स्रोतका अनुसार राजीनामाभन्दा अघि प्रधानमन्त्री शाह र रवि लामिछाने बीच गुरुङको आर्थिक कारोबार र सेयर लगानीबारे छलफल भएको थियो। विवाद तीव्र बन्दै गएपछि उनीहरूले गुरुङलाई नैतिक आधारमा राजीनामा दिन सुझाव दिएका थिए।
प्रारम्भमा गुरुङले केही स्पष्टीकरण दिने प्रयास गरे पनि पार्टी र सरकार नेतृत्वबाट आएको दबाबपछि उनी अन्ततः पदत्याग गर्न तयार भएका थिए।
उनको २६ दिने कार्यकाल छोटो भए पनि यसले नेपाली राजनीतिमा एउटा महत्वपूर्ण सन्देश दिएको छ—सार्वजनिक पदमा बस्ने व्यक्तिले आफ्नो विगतका व्यावसायिक सम्बन्ध र लगानीबारे पूर्ण पारदर्शिता अपनाउनैपर्छ। राजनीतिलाई सेवाको माध्यम मान्ने हो भने व्यक्तिगत स्वार्थ र सार्वजनिक दायित्व सँगै जान सक्दैनन्।
गुरुङको राजीनामालाई केहीले नैतिक जवाफदेहिताको उदाहरणका रूपमा व्याख्या गरेका छन् भने यसले सरकारभित्र ‘क्लिन इमेज’ कायम राख्न कडा सन्देश दिएको पनि विश्लेषण गरिएको छ।
प्रतिक्रिया !