जनकपुरधाम, २२ माघ।  नेपाल–भारत पर्यटन सम्मेलन २०२५ जनकपुरधाममा भव्य रूपमा सम्पन्न भएको छ। सम्मेलनले मधेश प्रदेशको पर्यटन प्रवर्द्धनका लागि नयाँ अवसरहरू सिर्जना गरेको विश्वास व्यक्त गरिएको छ। दुई देशबीचको पर्यटन सम्बन्धलाई थप सुदृढ गर्दै भारत र नेपालबीचको पर्यटक आगमनलाई वृद्धि गर्नु सम्मेलनको मुख्य उद्देश्य रहेको थियो। सम्मेलनको समापनसँगै सहभागीहरूले स्थलमार्गबाट हुने अन्तरदेशीय पर्यटनलाई प्राथमिकता दिँदै पर्यटन प्रवर्द्धनका लागि थप व्यवस्थित र संयुक्त पहलहरूमा जोड दिएका छन्।

सम्मेलनमा नेपाल र भारतका पर्यटन प्राधिकरणका प्रतिनिधिहरू, पर्यटन उद्योगका सरोकारवालाहरू, टुर अपरेटरहरू, र स्थानीय प्रशासनका अधिकारीहरू सहित प्रमुख व्यक्ति र सहभागिहरूको उपस्थिति थियो। सम्मेलनको मुख्य उद्देश्य भारत–नेपाल बीचको पर्यटन सम्बन्धलाई मजबुत बनाउँदै पर्यटकहरूको आगमन बढाउने थियो। सहभागीहरूले भारत र नेपालबीच पर्यटन प्रवर्द्धनका लागि विभिन्न पहलहरूको चर्चा गरे र विशेष गरी स्थलमार्गमार्फत हुने अन्तरदेशीय पर्यटनको महत्वमा जोड दिएका छन्।

सम्मेलनमा सहभागीहरूले भारत–नेपाल पर्यटन सम्बन्धलाई थप प्रगाढ बनाउँदै स्थलमार्गमार्फत हुने पर्यटनको विकासमा विशेष पहल गर्नुपर्ने आवश्यकता औंल्याए। स्थलमार्गबाट पर्यटनको प्रवर्द्धन गर्ने विभिन्न योजनाहरूको विचारविमर्श भयो, जसले दुवै देशका पर्यटकलाई आकर्षित गर्न मद्दत गर्ने विश्वास व्यक्त गरियो। यस क्रममा रामायण र बुद्ध सर्किटको सन्दर्भमा टुर अपरेटरहरूले सम्भावित यात्रा योजनाहरू प्रस्तुत गरे, जसले धार्मिक र सांस्कृतिक पर्यटनको विकासमा टेवा पुर्याउन सक्छ। यी धार्मिक तथा सांस्कृतिक सर्किटहरूको प्रवर्द्धनबाट भारत–नेपाल पर्यटन क्षमताको पूर्ण सदुपयोग गर्नका लागि संयुक्त प्रयास आवश्यक रहेको ठहर गरियो।

भारत–नेपाल बीच उच्च पर्यटन प्रवाहलाई बढावा दिन भौतिक र डिजिटल कनेक्टिभिटीको महत्त्वबारे पनि छलफल भयो। सीमापार पर्यटनलाई थप व्यवस्थित बनाउन सडक, रेल र हवाई सम्पर्क सुधारका बारेमा पनि आवश्यकता प्रयासहरूको समीक्षासमेत गरिएको थियो। पर्यटनको क्षेत्रले स्थानिय र अन्तर्राष्ट्रिय यात्रीहरूको बढ्दो आवागमनलाई आकर्षित गर्न महत्त्वपूर्ण भूमिका निभाउने भएकाले यस क्षेत्रमा सुधारका पहलहरू अनिवार्य हुने विषयमा सर्वसम्मति बनाइएको थियो।

सम्मेलनमा उपस्थित अर्थविद् प्रा. डा. भोगेन्द्र झाले स्थलमार्गबाट हुने पर्यटनको महत्त्वबारे प्रकाश पार्दै यसलाई अझ व्यवस्थित बनाउन आवश्यक पहलहरूको खाका प्रस्तुत गरे। उनले पर्यटनले मधेश प्रदेशको आर्थिक विकासमा महत्त्वपूर्ण योगदान पुर्याउन सक्ने सम्भावनाहरू औंल्याए। उनका अनुसार, स्थलमार्गमार्फत हुने पर्यटनले केवल आर्थिक लाभ मात्र होइन, सांस्कृतिक आदानप्रदान र दुई देशका जनतालाई नजिक ल्याउने अवसर पनि प्रदान गर्ने छ।

सम्मेलनका अन्य वक्ताहरूले भारत–नेपाल पर्यटन सम्बन्धलाई थप सुदृढ बनाउन दुवै पक्षले संगठित र सामूहिक प्रयासहरू गर्नु पर्नेमा जोड दिए। पर्यटन प्रवर्द्धनको यो पहलले मधेश प्रदेशलाई मात्र नभई समग्र नेपाललाई पनि अन्तर्राष्ट्रिय पर्यटन गन्तव्यको रूपमा स्थापित गर्न मद्दत गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।

सत्रका अध्यक्ष अतुल ठाकुरले नेपाल–भारत पर्यटन सहकार्यलाई तीव्र बनाउन सरकार–उद्योग साझेदारीलाई थप सशक्त बनाउनुपर्नेमा जोड दिए। जनकपुरधाम उद्योग वाणिज्य संघका अध्यक्ष सुरेन्द्र भण्डारीले मधेश प्रदेशमा पर्यटकीय गतिविधि वृद्धि गर्नका लागि यो सम्मेलनले नयाँ अवसरहरू सिर्जना गर्ने बताए। भारतीय महावाणिज्य काउन्सिलका काउन्सिलर देवीसहाय मीनाले नेपाल र भारतबीचको पर्यटन सहकार्यलाई अझ प्रगाढ बनाउन भौतिक र डिजिटल कनेक्टिभिटीको महत्त्वबारे चर्चा गरे।

सम्मेलनको समापनमा, सबै सहभागीहरूले पर्यटनको क्षेत्रलाई अझ व्यवस्थित र प्रभावकारी बनाउन संयुक्त प्रयासमा जोड दिने कुरा दोहोर्याए। सम्मेलनले मधेश प्रदेशमा पर्यटन प्रवर्द्धनका लागि नयाँ अवसरहरूको पहिचान गरेको छ। स्थलमार्ग पर्यटनलाई अझ व्यवस्थित बनाउन दुवै देशका सरोकारवालाहरूबीच गहन छलफल भयो। यसले मधेश प्रदेशमा मात्र नभई समग्र नेपालको पर्यटन विकासमा योगदान पुर्याउने अपेक्षा गरिएको छ।